Skąd bierze się płaskostopie poprzeczne?

Każda stopa opiera się na trzech punktach, czyli:

• głowie I kości śródstopia
• głowie V kości śródstopia
• pięcie

Każda z kości łączona jest przez dwa łuki podłużne i jeden poprzeczny, a przy tym podtrzymywana przez mięśnie oraz więzadła. Dla płaskostopia kluczowy jest właśnie łuk poprzeczny, który znajduje się na wysokości głów kości śródstopia i kości klinowatych oraz sześciennej. Podczas poruszania łuk spłaszcza się i unosi. Jednak nie przy płaskostopiu poprzecznym, w którym głowy II i III kości śródstopia są obniżone, a sam łuk jest niewidoczny.

Przyczyny płaskostopia mogą być:

• wrodzone – wiotkość więzadeł i torebek stawowych
• nabyte – paluch koślawy, nadwaga, stopniowe osłabienie więzadeł oraz torebek stawowych, urazy, zmiany hormonalne, choroby

Poza tym płaskostopie może być spowodowane słabością mięśni, ale i noszeniem butów na wysokim obcasie. Skutkuje to przykurczem ścięgna Achillesa i nadmiernym obciążeniem przedniej części stopy. Powstaniu płaskostopia sprzyja też noszenie zbyt małego obuwia, co sprzyja schorzeniu określanemu mianem palców młotkowatych.

Płaskostopie poprzeczne — objawy przypadłości

Cechą charakterystyczną płaskostopia poprzecznego są zgrubienia, które tworzą się na II i III głowie kości śródstopia. Jednak znacznie wcześniej tworzą się odciski, z reguły na wysokości głowy tych samych dwóch kości. W późniejszej kolejności, w ramach pogłębiania się problemu może pojawić się ból w miejscu nagniotków. Spotyka się również stany zapalne stawów śródstopno-palcowych. Innym przeszkadza piekący ból występujący z przodu stopy, co uniemożliwia noszenie wąskich butów.

Późniejszym stadium choroby jest tzw. metatarsalgia Mortona. To już jednak konsekwencja wieloletnich zaniedbań i przeciążeń. Wówczas zdarzają się też złamania zmęczeniowe dwóch kluczowych kości śródstopia, ale te występują stosunkowo rzadko. Z reguły nagły ból się nie pojawia, ale narasta w ciągu kilku dni.

Leczenie płaskostopia poprzecznego

Jak leczy się płaskostopie poprzeczne? Wkładki pelot to jedna z metod, dzięki czemu zwiększa się powierzchnia obciążenia stopy. Pomogą też zajęcia z fizjoterapeutą, jak i oklejanie stawu skokowego oraz stopy elastycznymi plastrami. Pozwala to na korekcję mechaniczną nieprawidłowego ułożenia stopy, poprawia stabilizację oraz równowagę. Jeżeli przypadłość to wynik choroby nabytej, płaskostopie poprzeczne leczenie może mieć w formie operacji, np. chirurgiczne korygowanie deformacji palucha koślawego.

Jakie są przyczyny powstania palucha koślawego?

Należy mieć świadomość, że paluch koślawy jest przede wszystkim chorobą genetyczną, najczęściej w linii żeńskiej – na 100% przypadków mężczyźni stanowią ok. 10%. Może być jednak spowodowany przez inne czynniki, takie jak: niewygodne obuwie (na wysokim obcasie lub ze zbyt wąskim szpicem), płaskostopie, nadwaga, wiotkość stawowa, niewłaściwa długość pierwszej kości śródstopia oraz praca stojąca. Pierwsze objawy mogą być niezauważalne. Dopiero po jakimś czasie pojawia się zaczerwienienie i rozwija się stan zapalny. Narasta również deformacja, polegająca na odchylaniu się palucha w kierunku pozostałych palców.

Paluch koślawy i jego objawy

Paluch koślawy nie jest domeną jedynie ludzi starszych. Schorzenie dotyka również dużą część młodszych osób, które dopiero wkraczają w dorosłe życie, znacznie im je utrudniając. Paluch koślawy to nie tylko problem natury estetycznej, który może prowadzić do sporych kompleksów. Deformacja stopy przede wszystkim wpływa na trudności w doborze wygodnego obuwia i powoduje ból podczas chodzenia. W zaawansowanym stadium paluch jest tak wygięty, że optycznie wydaje się być najdłuższym palcem spośród wszystkich, a znajdująca się z boku stopy kość śródstopia jest coraz bardziej widoczna, staje się zaczerwieniona i jest przyczyną dolegliwości bólowych.

Pogłębione haluksy wymagają już przeprowadzenia odpowiedniej operacji, która najczęściej oznacza osteotomię, polegającą na przecięciu I kości śródstopia i przemieszczeniu głowy I kości śródstopia w kierunku bocznym – wyjaśnia specjalista z Poradni Chorób Stopy.

Paluch sztywny u kobiet (hallux rigidus) to schorzenie pierwszego stawu śródstopno-paliczkowego. Do jego charakterystycznych objawów należą trudności z poruszaniem palcami oraz dotkliwy ból. W przypadku tej choroby – ze względu na jej postępujący charakter – wymagane jest leczenie operacyjne. Dowiedz się więcej.

Paluch sztywny u kobiet – objawy

W przypadku palucha sztywnego różne objawy pojawiają się stopniowo. Na początku nie są one szczególnie nasilone: obszar wokół stawu śródstopno-paliczkowego jest delikatnie zaczerwiony i opuchnięty, a podczas chodzenia, kucania i skakania wyczuwalny jest ból (przy podstawie palucha). Później występuje on już nie tylko przy uprawianiu różnego rodzaju aktywności, ale także podczas odpoczynku i snu. Z czasem górna część stopy ulega zniekształceniu, pojawiają się trudności przy zakładaniu butów. Ból może zacząć odczuwalny również i przy innych stawach.

Przyczyny palucha sztywnego u kobiet

Bardzo często przyczyną palucha sztywnego u kobiet są przebyte kontuzje oraz niewielkie urazy, które nie wymagają interwencji lekarza. Nierzadko paluch sztywny pojawia się u pań uprawiających pewne dyscypliny sportowe, które powodują zwiększone przeciążenie  stawu śródstopno-paliczkowego – chodzi  tu przede wszystkim o biegi oraz aktywności związane z częstym kucaniem oraz wstawaniem.

Powstawaniu palucha sztywnego sprzyjają również czynniki genetyczne. Narażone na tę chorobę są także panie, u których występuje nieprawidłowy kształt powierzchni stawowej oraz odmienna budowa głowy I kości śródstopia. Istotną rolę odgrywają tu również przebyte choroby, jak np. dna moczanowa czy też różnego rodzaju schorzenia reumatyczne.

Leczenie palucha sztywnego

Tak jak już powiedzieliśmy wcześniej, palucha sztywnego da się wyleczyć tylko operacyjnie. Można, oczywiście, hamować w pewnym stopniu rozwój choroby, np. poprzez noszenie butów na niskim obcasie i z szerokim noskiem oraz ograniczenie aktywności, które zbytnio obciążają stawy. Niektóre panie decydują się na noszenie butów z kołyskową podeszwą lub też specjalnych wkładek ortopedycznych.

Warto zaznaczyć, że – w przypadku palucha sztywnego – z czasem objawy schorzenia i tak się nasilą. Ważne jest również to, że negatywne skutki – w tym przypadku – może przynieść nawet i sama rehabilitacja. Na leczenie operacyjne warto się zdecydować zwłaszcza wtedy, gdy deformacja jest już bardzo poważna.