Paluch sztywny to choroba zwyrodnieniowa, która dotyka staw śródstopno-paliczkowy dużego palca stopy, prowadząc do ograniczenia ruchomości zarówno podczas jego zginania, jak i prostowania. Jeśli nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie, może dojść do zesztywnienia stawu. Jakie czynniki sprzyjają rozwojowi tego schorzenia? Na czym polega jego leczenie? Podpowiadamy.

Paluch sztywny – czym jest?

Paluch sztywny często jest skutkiem przebytego urazu. Może to być zarówno pojedynczy uraz, w wyniku którego doszło do uszkodzenia powierzchni tworzących staw śródstopno-paliczkowy, jak również liczne mikrourazy, które dotyczą głównie sportowców. Inną przyczyną powstawania problemu mogą być czynniki genetyczne i kształt głowy I kości śródstopia – trójkątny lub płaski kształt powierzchni stawowej sprzyja rozwojowi palucha sztywnego.

W porównaniu do haluksów (paluch koślawy), kąt odchylenia na zewnątrz stopy jest prawidłowy. Do powstania sztywności w obrębie palucha prowadzą jednak narośla kostne (osteofity), które w dużym stopniu ograniczają wykonywanie podstawowych ruchów. W obrębie stawu palca dochodzi również do rozwoju zmian zwyrodnieniowych, co jest spowodowane przerostem błony maziowej.

Paluch sztywny – objawy

W początkowej fazie rozwoju choroby dolegliwości pojawiają się sporadycznie, przez co schorzenie występujące pod nazwą paluch sztywny często bywa ignorowane. W wyniku postępujących zmian zwyrodnieniowych dochodzi do nasilenia objawów bólowych i zwiększenia częstotliwości ich pojawiania się. Do bólu dołączają inne objawy stanu zapalnego: zaczerwienienie, obrzęk, podwyższona ciepłota okolicy stawu śródstopno-paliczkowego dużego palca.

Narastające w czasie dolegliwości bólowe i zmiany deformacyjne istotnie utrudniają normalne poruszanie się – aby uniknąć bólu chory bardziej przetacza stopę przez jej zewnętrzną krawędź, co prowadzi do przeciążeń mięśni i stawów kończyny oraz kręgosłupa.

Paluch sztywny – jak leczyć?

W przypadku niewielkich zmian w obrębie stopy dobre efekty może przynieść leczenie zachowawcze. Co prawda zastosowanie leków przeciwzapalnych i zabiegów fizjoterapeutycznych nie poprawi zakresu ruchomości, jednak może skutecznie wyeliminować stan zapalny i objawy bólowe. Ulgę przyniesie również odpowiednie obuwie z twardą podeszwą, które zmniejszy zgięcie grzbietowe w stawie śródstopno-palcowym.

W przypadku braku poprawy lub bardziej zaawansowanych deformacjach zaleca się natomiast leczenie operacyjne palucha sztywnego. W zależności od rozległości zmian zwyrodnieniowych doświadczony chirurg stopy stosuje różne zabiegi operacyjne, począwszy od ingerencji tylko w tkankę miękką, a skończywszy na ingerencji chirurgicznej w strukturę kości. Wszystkie zabiegi operacyjne mają jednak jeden cel: ustawienie stawu w odpowiedniej płaszczyźnie i redukcję nadmiaru tkanki kostnej, co pozwala na skuteczne zniwelowanie dolegliwości bólowych, swobodne poruszanie się, a nawet podejmowanie aktywności fizycznej.