Skąd bierze się płaskostopie poprzeczne?

Każda stopa opiera się na trzech punktach, czyli:

• głowie I kości śródstopia
• głowie V kości śródstopia
• pięcie

Każda z kości łączona jest przez dwa łuki podłużne i jeden poprzeczny, a przy tym podtrzymywana przez mięśnie oraz więzadła. Dla płaskostopia kluczowy jest właśnie łuk poprzeczny, który znajduje się na wysokości głów kości śródstopia i kości klinowatych oraz sześciennej. Podczas poruszania łuk spłaszcza się i unosi. Jednak nie przy płaskostopiu poprzecznym, w którym głowy II i III kości śródstopia są obniżone, a sam łuk jest niewidoczny.

Przyczyny płaskostopia mogą być:

• wrodzone – wiotkość więzadeł i torebek stawowych
• nabyte – paluch koślawy, nadwaga, stopniowe osłabienie więzadeł oraz torebek stawowych, urazy, zmiany hormonalne, choroby

Poza tym płaskostopie może być spowodowane słabością mięśni, ale i noszeniem butów na wysokim obcasie. Skutkuje to przykurczem ścięgna Achillesa i nadmiernym obciążeniem przedniej części stopy. Powstaniu płaskostopia sprzyja też noszenie zbyt małego obuwia, co sprzyja schorzeniu określanemu mianem palców młotkowatych.

Płaskostopie poprzeczne — objawy przypadłości

Cechą charakterystyczną płaskostopia poprzecznego są zgrubienia, które tworzą się na II i III głowie kości śródstopia. Jednak znacznie wcześniej tworzą się odciski, z reguły na wysokości głowy tych samych dwóch kości. W późniejszej kolejności, w ramach pogłębiania się problemu może pojawić się ból w miejscu nagniotków. Spotyka się również stany zapalne stawów śródstopno-palcowych. Innym przeszkadza piekący ból występujący z przodu stopy, co uniemożliwia noszenie wąskich butów.

Późniejszym stadium choroby jest tzw. metatarsalgia Mortona. To już jednak konsekwencja wieloletnich zaniedbań i przeciążeń. Wówczas zdarzają się też złamania zmęczeniowe dwóch kluczowych kości śródstopia, ale te występują stosunkowo rzadko. Z reguły nagły ból się nie pojawia, ale narasta w ciągu kilku dni.

Leczenie płaskostopia poprzecznego

Jak leczy się płaskostopie poprzeczne? Wkładki pelot to jedna z metod, dzięki czemu zwiększa się powierzchnia obciążenia stopy. Pomogą też zajęcia z fizjoterapeutą, jak i oklejanie stawu skokowego oraz stopy elastycznymi plastrami. Pozwala to na korekcję mechaniczną nieprawidłowego ułożenia stopy, poprawia stabilizację oraz równowagę. Jeżeli przypadłość to wynik choroby nabytej, płaskostopie poprzeczne leczenie może mieć w formie operacji, np. chirurgiczne korygowanie deformacji palucha koślawego.

Jakie są przyczyny powstania palucha koślawego?

Należy mieć świadomość, że paluch koślawy jest przede wszystkim chorobą genetyczną, najczęściej w linii żeńskiej – na 100% przypadków mężczyźni stanowią ok. 10%. Może być jednak spowodowany przez inne czynniki, takie jak: niewygodne obuwie (na wysokim obcasie lub ze zbyt wąskim szpicem), płaskostopie, nadwaga, wiotkość stawowa, niewłaściwa długość pierwszej kości śródstopia oraz praca stojąca. Pierwsze objawy mogą być niezauważalne. Dopiero po jakimś czasie pojawia się zaczerwienienie i rozwija się stan zapalny. Narasta również deformacja, polegająca na odchylaniu się palucha w kierunku pozostałych palców.

Paluch koślawy i jego objawy

Paluch koślawy nie jest domeną jedynie ludzi starszych. Schorzenie dotyka również dużą część młodszych osób, które dopiero wkraczają w dorosłe życie, znacznie im je utrudniając. Paluch koślawy to nie tylko problem natury estetycznej, który może prowadzić do sporych kompleksów. Deformacja stopy przede wszystkim wpływa na trudności w doborze wygodnego obuwia i powoduje ból podczas chodzenia. W zaawansowanym stadium paluch jest tak wygięty, że optycznie wydaje się być najdłuższym palcem spośród wszystkich, a znajdująca się z boku stopy kość śródstopia jest coraz bardziej widoczna, staje się zaczerwieniona i jest przyczyną dolegliwości bólowych.

Pogłębione haluksy wymagają już przeprowadzenia odpowiedniej operacji, która najczęściej oznacza osteotomię, polegającą na przecięciu I kości śródstopia i przemieszczeniu głowy I kości śródstopia w kierunku bocznym – wyjaśnia specjalista z Poradni Chorób Stopy.

Paluch sztywny to choroba zwyrodnieniowa, która dotyka staw śródstopno-paliczkowy dużego palca stopy, prowadząc do ograniczenia ruchomości zarówno podczas jego zginania, jak i prostowania. Jeśli nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie, może dojść do zesztywnienia stawu. Jakie czynniki sprzyjają rozwojowi tego schorzenia? Na czym polega jego leczenie? Podpowiadamy.

Paluch sztywny – czym jest?

Paluch sztywny często jest skutkiem przebytego urazu. Może to być zarówno pojedynczy uraz, w wyniku którego doszło do uszkodzenia powierzchni tworzących staw śródstopno-paliczkowy, jak również liczne mikrourazy, które dotyczą głównie sportowców. Inną przyczyną powstawania problemu mogą być czynniki genetyczne i kształt głowy I kości śródstopia – trójkątny lub płaski kształt powierzchni stawowej sprzyja rozwojowi palucha sztywnego.

W porównaniu do haluksów (paluch koślawy), kąt odchylenia na zewnątrz stopy jest prawidłowy. Do powstania sztywności w obrębie palucha prowadzą jednak narośla kostne (osteofity), które w dużym stopniu ograniczają wykonywanie podstawowych ruchów. W obrębie stawu palca dochodzi również do rozwoju zmian zwyrodnieniowych, co jest spowodowane przerostem błony maziowej.

Paluch sztywny – objawy

W początkowej fazie rozwoju choroby dolegliwości pojawiają się sporadycznie, przez co schorzenie występujące pod nazwą paluch sztywny często bywa ignorowane. W wyniku postępujących zmian zwyrodnieniowych dochodzi do nasilenia objawów bólowych i zwiększenia częstotliwości ich pojawiania się. Do bólu dołączają inne objawy stanu zapalnego: zaczerwienienie, obrzęk, podwyższona ciepłota okolicy stawu śródstopno-paliczkowego dużego palca.

Narastające w czasie dolegliwości bólowe i zmiany deformacyjne istotnie utrudniają normalne poruszanie się – aby uniknąć bólu chory bardziej przetacza stopę przez jej zewnętrzną krawędź, co prowadzi do przeciążeń mięśni i stawów kończyny oraz kręgosłupa.

Paluch sztywny – jak leczyć?

W przypadku niewielkich zmian w obrębie stopy dobre efekty może przynieść leczenie zachowawcze. Co prawda zastosowanie leków przeciwzapalnych i zabiegów fizjoterapeutycznych nie poprawi zakresu ruchomości, jednak może skutecznie wyeliminować stan zapalny i objawy bólowe. Ulgę przyniesie również odpowiednie obuwie z twardą podeszwą, które zmniejszy zgięcie grzbietowe w stawie śródstopno-palcowym.

W przypadku braku poprawy lub bardziej zaawansowanych deformacjach zaleca się natomiast leczenie operacyjne palucha sztywnego. W zależności od rozległości zmian zwyrodnieniowych doświadczony chirurg stopy stosuje różne zabiegi operacyjne, począwszy od ingerencji tylko w tkankę miękką, a skończywszy na ingerencji chirurgicznej w strukturę kości. Wszystkie zabiegi operacyjne mają jednak jeden cel: ustawienie stawu w odpowiedniej płaszczyźnie i redukcję nadmiaru tkanki kostnej, co pozwala na skuteczne zniwelowanie dolegliwości bólowych, swobodne poruszanie się, a nawet podejmowanie aktywności fizycznej.