Paluch sztywny? Wylecz to operacyjnie!

Paluch sztywny jest postępującą chorobą zwyrodnieniową dotyczącą stawu śródstopno-paliczkowego palucha. U Chorych pojawia się wówczas ograniczenie ruchomości tego stawu, obrzęk, stan zapalny oraz ból.

W przypadku bardziej zaawansowanych zmian, tworzące się wyrośla kostne powodują widoczną deformację palucha. Wśród przyczyn palucha sztywnego wyróżnia się: predyspozycje genetyczne, urazy lub długotrwałe i nadmiernie obciążanie dużego palca.

Paluch sztywny – kiedy szukać pomocy?

Jeżeli zauważą Państwo u siebie pierwsze objawy palucha sztywnego, nie należy zwlekać z wizytą u chirurga. Im wcześniej choroba zostanie wykryta, tym szybciej specjalista będzie w stanie ją zwalczyć. W takich sytuacjach bardzo istotne jest wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. Pozwala ono na zlokalizowanie stanu zapalnego oraz wyrośli kostnych, co ułatwia określenie stadium zaawansowania choroby. Znajomość stopnia zaawansowania, umożliwia lekarzowi dobranie odpowiedniego i skutecznego leczenia dla każdego pacjenta indywidualnie. Inne ważne czynniki, które również są brane pod uwagę podczas doboru najlepszej metody leczenia to: wiek pacjenta, poziom jego aktywności oraz tryb życia.

Paluch sztywny – metody leczenia:

W przypadku łagodnych zmian, które zostały szybko zdiagnozowane lub gdy operacja jest zbyt dużym obciążeniem dla pacjenta, najczęściej stosuje się metody leczenia zachowawczego (nieoperacyjne). Pacjent jest wówczas poddawany rehabilitacji pod okiem fizjoterapeuty oraz zażywa leki przeciwzapalne. Tego rodzaju leczenie nie powoduje zmiany w ruchomości stawu objętego stanem chorobowym, jedynie zwalcza doraźnie stan zapalny i zmniejsza dolegliwości bólowe pacjenta, ale nie leczy przyczyny. Chorzy powinni stosować elastyczne obuwie na sztywnej podeszwie, które nie będzie uciskało palca. Buty powinny także posiadać indywidualnie dopasowane wkładki ortopedyczne.

W stadiach zaawansowanych lub gdy leczenie zachowawcze nie przyniosło efektów, konieczne jest wdrożenie leczenia operacyjnego. Celem zabiegu chirurgicznego jest usunięcie wyrośli kostnych, oczyszczenie i odbarczenie stawu.

Paluch sztywny – metody leczenia operacyjnego:

W stadiach mniej zaawansowanych:

• debridement (oczyszczenie) stawu – polega na usunięciu wyrośli kostnych oraz przerośniętej błony maziowej, jest częścią innych metod operacyjnych;
• cheilektomia- usunięcie około 1/4-1/3 grzbietowej części głowy I kości śródstopia wraz z wyroślami kostnymi. Następuje zmniejszenie dolegliwości bólowych i zazwyczaj zwiększa się zakres ruchomości stopy.

W stadiach średnio zaawansowanych:

• cheilektomia;
• osteotomia I kości śródstopia – efektem jest poprawa ruchomości i rozluźnienie stawu oraz zmniejszenie bólu;
• osteotomia paliczka podstawnego – najczęściej wykonywana jest osteotomia Moeberga, która polega na wycięciu fragmentu grzbietowej części paliczka. Następnie paliczek zagina się ku górze w celu uzyskania bardziej uniesionego ustawienia palucha.

W stadiach zaawansowanych:

• artrodeza (usztywnienie) stawu – polega na usunięciu resztek chrząstki stawowej. Paluch łączony jest z I kością śródstopia za pomocą płytki i wkrętów. Dochodzi do zrostu kostnego w obrębie stawu, który staje się nieruchomy i zarazem bezbolesny. Metoda nie powoduje problemów z chodzeniem a nawet uprawianiem sportów w przyszłości;
• endoprotezoplastyka (wymiana uszkodzonego stawu na sztuczny) – zniszczony staw jest usuwany i wszczepiany jest nowy;
• implant Cartiva – implant w kształcie walca jest wszczepiany w obrębie głowy I kości śródstopia, tak, aby wystawał lekko ponad uszkodzoną powierzchnię stawową i odpychał od niej paluch. Po zabiegu poprawia się funkcja stawu i zmniejszają się dolegliwości bólowe. Pacjent może od razu obciążać operowaną stopę.

Paluch sztywny u kobiet (hallux rigidus) to schorzenie pierwszego stawu śródstopno-paliczkowego. Do jego charakterystycznych objawów należą trudności z poruszaniem palcami oraz dotkliwy ból. W przypadku tej choroby – ze względu na jej postępujący charakter – wymagane jest leczenie operacyjne. Dowiedz się więcej.

Paluch sztywny u kobiet – objawy

W przypadku palucha sztywnego różne objawy pojawiają się stopniowo. Na początku nie są one szczególnie nasilone: obszar wokół stawu śródstopno-paliczkowego jest delikatnie zaczerwiony i opuchnięty, a podczas chodzenia, kucania i skakania wyczuwalny jest ból (przy podstawie palucha). Później występuje on już nie tylko przy uprawianiu różnego rodzaju aktywności, ale także podczas odpoczynku i snu. Z czasem górna część stopy ulega zniekształceniu, pojawiają się trudności przy zakładaniu butów. Ból może zacząć odczuwalny również i przy innych stawach.

Przyczyny palucha sztywnego u kobiet

Bardzo często przyczyną palucha sztywnego u kobiet są przebyte kontuzje oraz niewielkie urazy, które nie wymagają interwencji lekarza. Nierzadko paluch sztywny pojawia się u pań uprawiających pewne dyscypliny sportowe, które powodują zwiększone przeciążenie  stawu śródstopno-paliczkowego – chodzi  tu przede wszystkim o biegi oraz aktywności związane z częstym kucaniem oraz wstawaniem.

Powstawaniu palucha sztywnego sprzyjają również czynniki genetyczne. Narażone na tę chorobę są także panie, u których występuje nieprawidłowy kształt powierzchni stawowej oraz odmienna budowa głowy I kości śródstopia. Istotną rolę odgrywają tu również przebyte choroby, jak np. dna moczanowa czy też różnego rodzaju schorzenia reumatyczne.

Leczenie palucha sztywnego

Tak jak już powiedzieliśmy wcześniej, palucha sztywnego da się wyleczyć tylko operacyjnie. Można, oczywiście, hamować w pewnym stopniu rozwój choroby, np. poprzez noszenie butów na niskim obcasie i z szerokim noskiem oraz ograniczenie aktywności, które zbytnio obciążają stawy. Niektóre panie decydują się na noszenie butów z kołyskową podeszwą lub też specjalnych wkładek ortopedycznych.

Warto zaznaczyć, że – w przypadku palucha sztywnego – z czasem objawy schorzenia i tak się nasilą. Ważne jest również to, że negatywne skutki – w tym przypadku – może przynieść nawet i sama rehabilitacja. Na leczenie operacyjne warto się zdecydować zwłaszcza wtedy, gdy deformacja jest już bardzo poważna.