Paluch sztywny? Wylecz to operacyjnie!

Paluch sztywny jest postępującą chorobą zwyrodnieniową dotyczącą stawu śródstopno-paliczkowego palucha. U Chorych pojawia się wówczas ograniczenie ruchomości tego stawu, obrzęk, stan zapalny oraz ból.

W przypadku bardziej zaawansowanych zmian, tworzące się wyrośla kostne powodują widoczną deformację palucha. Wśród przyczyn palucha sztywnego wyróżnia się: predyspozycje genetyczne, urazy lub długotrwałe i nadmiernie obciążanie dużego palca.

Paluch sztywny – kiedy szukać pomocy?

Jeżeli zauważą Państwo u siebie pierwsze objawy palucha sztywnego, nie należy zwlekać z wizytą u chirurga. Im wcześniej choroba zostanie wykryta, tym szybciej specjalista będzie w stanie ją zwalczyć. W takich sytuacjach bardzo istotne jest wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. Pozwala ono na zlokalizowanie stanu zapalnego oraz wyrośli kostnych, co ułatwia określenie stadium zaawansowania choroby. Znajomość stopnia zaawansowania, umożliwia lekarzowi dobranie odpowiedniego i skutecznego leczenia dla każdego pacjenta indywidualnie. Inne ważne czynniki, które również są brane pod uwagę podczas doboru najlepszej metody leczenia to: wiek pacjenta, poziom jego aktywności oraz tryb życia.

Paluch sztywny – metody leczenia:

W przypadku łagodnych zmian, które zostały szybko zdiagnozowane lub gdy operacja jest zbyt dużym obciążeniem dla pacjenta, najczęściej stosuje się metody leczenia zachowawczego (nieoperacyjne). Pacjent jest wówczas poddawany rehabilitacji pod okiem fizjoterapeuty oraz zażywa leki przeciwzapalne. Tego rodzaju leczenie nie powoduje zmiany w ruchomości stawu objętego stanem chorobowym, jedynie zwalcza doraźnie stan zapalny i zmniejsza dolegliwości bólowe pacjenta, ale nie leczy przyczyny. Chorzy powinni stosować elastyczne obuwie na sztywnej podeszwie, które nie będzie uciskało palca. Buty powinny także posiadać indywidualnie dopasowane wkładki ortopedyczne.

W stadiach zaawansowanych lub gdy leczenie zachowawcze nie przyniosło efektów, konieczne jest wdrożenie leczenia operacyjnego. Celem zabiegu chirurgicznego jest usunięcie wyrośli kostnych, oczyszczenie i odbarczenie stawu.

Paluch sztywny – metody leczenia operacyjnego:

W stadiach mniej zaawansowanych:

• debridement (oczyszczenie) stawu – polega na usunięciu wyrośli kostnych oraz przerośniętej błony maziowej, jest częścią innych metod operacyjnych;
• cheilektomia- usunięcie około 1/4-1/3 grzbietowej części głowy I kości śródstopia wraz z wyroślami kostnymi. Następuje zmniejszenie dolegliwości bólowych i zazwyczaj zwiększa się zakres ruchomości stopy.

W stadiach średnio zaawansowanych:

• cheilektomia;
• osteotomia I kości śródstopia – efektem jest poprawa ruchomości i rozluźnienie stawu oraz zmniejszenie bólu;
• osteotomia paliczka podstawnego – najczęściej wykonywana jest osteotomia Moeberga, która polega na wycięciu fragmentu grzbietowej części paliczka. Następnie paliczek zagina się ku górze w celu uzyskania bardziej uniesionego ustawienia palucha.

W stadiach zaawansowanych:

• artrodeza (usztywnienie) stawu – polega na usunięciu resztek chrząstki stawowej. Paluch łączony jest z I kością śródstopia za pomocą płytki i wkrętów. Dochodzi do zrostu kostnego w obrębie stawu, który staje się nieruchomy i zarazem bezbolesny. Metoda nie powoduje problemów z chodzeniem a nawet uprawianiem sportów w przyszłości;
• endoprotezoplastyka (wymiana uszkodzonego stawu na sztuczny) – zniszczony staw jest usuwany i wszczepiany jest nowy;
• implant Cartiva – implant w kształcie walca jest wszczepiany w obrębie głowy I kości śródstopia, tak, aby wystawał lekko ponad uszkodzoną powierzchnię stawową i odpychał od niej paluch. Po zabiegu poprawia się funkcja stawu i zmniejszają się dolegliwości bólowe. Pacjent może od razu obciążać operowaną stopę.

Paluch sztywny to choroba zwyrodnieniowa, która dotyka staw śródstopno-paliczkowy dużego palca stopy, prowadząc do ograniczenia ruchomości zarówno podczas jego zginania, jak i prostowania. Jeśli nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie, może dojść do zesztywnienia stawu. Jakie czynniki sprzyjają rozwojowi tego schorzenia? Na czym polega jego leczenie? Podpowiadamy.

Paluch sztywny – czym jest?

Paluch sztywny często jest skutkiem przebytego urazu. Może to być zarówno pojedynczy uraz, w wyniku którego doszło do uszkodzenia powierzchni tworzących staw śródstopno-paliczkowy, jak również liczne mikrourazy, które dotyczą głównie sportowców. Inną przyczyną powstawania problemu mogą być czynniki genetyczne i kształt głowy I kości śródstopia – trójkątny lub płaski kształt powierzchni stawowej sprzyja rozwojowi palucha sztywnego.

W porównaniu do haluksów (paluch koślawy), kąt odchylenia na zewnątrz stopy jest prawidłowy. Do powstania sztywności w obrębie palucha prowadzą jednak narośla kostne (osteofity), które w dużym stopniu ograniczają wykonywanie podstawowych ruchów. W obrębie stawu palca dochodzi również do rozwoju zmian zwyrodnieniowych, co jest spowodowane przerostem błony maziowej.

Paluch sztywny – objawy

W początkowej fazie rozwoju choroby dolegliwości pojawiają się sporadycznie, przez co schorzenie występujące pod nazwą paluch sztywny często bywa ignorowane. W wyniku postępujących zmian zwyrodnieniowych dochodzi do nasilenia objawów bólowych i zwiększenia częstotliwości ich pojawiania się. Do bólu dołączają inne objawy stanu zapalnego: zaczerwienienie, obrzęk, podwyższona ciepłota okolicy stawu śródstopno-paliczkowego dużego palca.

Narastające w czasie dolegliwości bólowe i zmiany deformacyjne istotnie utrudniają normalne poruszanie się – aby uniknąć bólu chory bardziej przetacza stopę przez jej zewnętrzną krawędź, co prowadzi do przeciążeń mięśni i stawów kończyny oraz kręgosłupa.

Paluch sztywny – jak leczyć?

W przypadku niewielkich zmian w obrębie stopy dobre efekty może przynieść leczenie zachowawcze. Co prawda zastosowanie leków przeciwzapalnych i zabiegów fizjoterapeutycznych nie poprawi zakresu ruchomości, jednak może skutecznie wyeliminować stan zapalny i objawy bólowe. Ulgę przyniesie również odpowiednie obuwie z twardą podeszwą, które zmniejszy zgięcie grzbietowe w stawie śródstopno-palcowym.

W przypadku braku poprawy lub bardziej zaawansowanych deformacjach zaleca się natomiast leczenie operacyjne palucha sztywnego. W zależności od rozległości zmian zwyrodnieniowych doświadczony chirurg stopy stosuje różne zabiegi operacyjne, począwszy od ingerencji tylko w tkankę miękką, a skończywszy na ingerencji chirurgicznej w strukturę kości. Wszystkie zabiegi operacyjne mają jednak jeden cel: ustawienie stawu w odpowiedniej płaszczyźnie i redukcję nadmiaru tkanki kostnej, co pozwala na skuteczne zniwelowanie dolegliwości bólowych, swobodne poruszanie się, a nawet podejmowanie aktywności fizycznej.